تبلیغات
سفینة النجاة - فلسفه و اهداف قیام عاشورا سفینة النجاة سفینة النجاة - فلسفه و اهداف قیام عاشورا

 

سفینة النجاة


فلسفه و اهداف قیام عاشورا   ( محرم ) ,

عده ای با ارائه برخی نظریات پیرامون حقیقت قیام عاشورا، تصویری وارونه و یا حداقل نامناسب با شأن رهبر قیام ارائه كرده‌اند همچنین آنان در ارائة یك تصویر روشن و جامع از انگیزههای قیام امام حسین (ع) توفیق نداشتهاند.
کسی که بخواهد به حقیقت قیام عاشورا تا حدّ زیادی پی ببرد، باید در
گام نخست، با مطالعه كامل در باره امام حسین (ع)، به زندگی، شخصیّت و مقام حضرت به عنوان امام معصوم، شناخت لازم و كافی پیدا كند و سپس با مطالعه و تعمّق لازم در بیانات و گفتار حضرت كه در مقاطع مختلف قیام و حتّی پیش از آغاز آن در باره انگیزه حركت خویش بیان كرده است، با حقیقت و ماهیّت قیام آن حضرت تا حدّ زیادی آشنا خواهد شد.

 

* بررسی اهداف قیام امام حسین (ع)

1. امام حسین(ع) در مكه در جمع گروهی از علما و نخبگان دیگر مناطق اسلامی با ایراد خطبهای شورانگیز و كوبند‎‎ه، ضمن یادآوری وظیفه سنگین و تكلیف خطیر علما و بزرگان شهرها درباره پاسداری از كیان دین و اعتقادات مسلمانان و پیامدهای سكوت در برابر جنایات امویان، از خاموشی آنان در برابر سیاستهای دین‌ستیزانه حاكمان اُموی انتقاد كرده و هرگونه همراهی و سازش با آنان را گناه نابخشودنی دانستند. حضرت در پایان سخنان خود، هدف از اقدامات و فعالیتهایش را برضدّ نظام ستمگر حاكم (كه چند سال بعد خود را در قالب یك نهضت نشان داد) چنین اعلام فرمودند:
«...خدایا تو می
دانی آنچه از طرف ما انجام گرفته است (از سخنان و اقدامات برضدّ حاكمان اُمَوِی) به خاطر رقابت و سبقت جویی در فرمانروایی و افزون‌خواهی در متاع ناچیز دنیا نبوده است، بلكه برای این است كه نشانههای دینت را (به مردم) نشان دهیم (برپاگردانیم) و اصلاح در سرزمینهایت را آشكار كنیم. میخواهیم بندگان ستمدیدهات در امان باشند و به واجبات و سنّتها و احكامت عمل شود...» (تحف العقول، ص239)

از این جملات میتوان چهار هدف استخراج كرد:
الف)
احیای مظاهر و نشانههای اسلام اصیل و ناب محمدی
ب) ا
صلاح و بهبود وضع مردم سرزمین‌های اسلامی
ج) مبارزه با ستمگران اُموی جهت تأمین امنیّت برای مردم
ستمدیده
د) فراهم ساختن بستری مناسب برای عمل به احكام و واجبات الهی

2. امام حسین علیه السلام هنگام حرکت از مدینه به سوی مکه وصیت نامه ای نوشت و با مهر خویش ممهور ساخت و به برادرش محمد حنفیه تحویل داد. امام در وصیت نامه اش پس از بیان عقیده خویش درباره توحید و نبوت و معاد، هدف خود را از این سفر این چنین بیان نمود:
«من نه از روی خودخواهی و یا برای خوشگذرانی و نه برای فساد و ستمگری از شهر خود بیرون آمدم؛ بلکه هدف من از این سفر، امر به معروف و نهی از منکر و خواسته ام از این حرکت، اصلاح مفاسد امت و احیای سنت و قانون جدم، رسول خدا(ص) و راه و رسم پدرم، علی بن ابی طالب(ع) است». (مناقب آل‌ابی‌طالب ، ج4، ص97)

و در زیارتهای مختلف كه از قول ائمه اطهار(ع) در بارة امام حسین (ع) وارد شده، این تعابیر فراوان دیده میشود: «اَشْهَدُ اَنَّكَ قَدْ اَقَمْتَ الْصَّلوةَ وَ آتَیْتَ الزَّكوةَ وَ اَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَیْتَ عَنِ الْمُنْكَرِ» (الفروع من الكافی، ج4، ص 578)
«گواهی می
دهم كه تو نماز را بپا داشتی و زكات دادی و امر به معروف و نهی از منكر كردی».

امام حسین (ع) یکی از اهداف خود را احیای به سیره رسول‌خدا (ص) و امیرالمؤمنین (ع) همانند برپایی نماز بیان می کند. لذا در روز عاشورا، در میدان نبرد، همگی نماز می خوانند تا اهمیت آن را بیان کنند.

همانطوریکه امام علی(ع) در جنگ صفین در میدان نبرد، نزدیک ظهر، چشم به آسمان دوخته و منتظر زوال آفتاب بود، تا نمازش را در اول وقت به جا آورد. «ابن عباس» که چشم انتظاری امام را دید، سؤال کرد: یا امیرمؤمنان! نگران چیزی هستید؟ امام فرمود: منتظر رسیدن وقت نماز می‌باشم. ابن عباس گفت: در این وقت حساس نمی‌توانیم دست از جنگ برداشته و مشغول نماز گردیم. امام فرمود: ما برای نماز با دشمنان می‌جنگیم. (سفینة البحار، ج2، ص 44)

از این عبارات، اهداف ذیل را میتوان برداشتكرد:
الف) طلب
اصلاح در امور امّت پیامبر (ص)
ب) امر به معروف

ج) نهی از منكر
د)
عمل به سیره رسول‌خدا (ص) و امیرالمؤمنین (ع) همانند برپایی نماز

 

3. حسین بن‌علی در نامهای كه به شیعیان بصره نوشتند، فرمودند: «من شما را به زنده كردن نشانةهای حقّ و نابود كردن بدعتها میخوانم». (طبرى ، ج 7، ص 240)
لذا این اهداف را می
توان استخراج كرد:

الف) دعوت (و عمل) به كتاب خدا و سنّت پیامبر (ص)
ب)
احیای سنّت پیامبر (ص) كه از بین رفته است، و برپایی مظاهر حقّ و حقیقت
ج) از بین
بردن بدعتها (كه جایگزین احكام خدا و سنّت پیامبر شده است).

4. اباعبدالله درخطبهای كه پس از برخورد با حرّ بن‌یزید رِیاحی در منزل «بَیْضَه» ایراد فرمودند، انگیزه قیام خود را با استناد به فرمایش پیامبر (ص) چنین بیان كردند:
«ای مردم! رسول‌خدا (ص) فرمودند: كسی كه فرمانروای ستمگری را ببیند كه حرام خدا را حلال كرده و پیمان الهی را شكسته و با سنّت رسول‌خدا (ص) مخالفت
ورزیده در میان بندگان خدا با گناه و تجاوزگری رفتار میكند، ولی در برابر او با كردار و گفتار خود برنخیزد، برخدا است كه او را در جایگاه (عذاب‌آور) آن ستمگر قرار دهد. هان (ای مردم) بدانید كه اینها تن به فرمانبری از شیطان دادهو اطاعت از فرمان الهی را رها كردهو فساد را نمایان ساخته و حدود خدا را تعطیل نمودهاند، درآمدهای عمومی (بیت المال) مسلمانان را به خود اختصاص دادهاند و حرام خدا را حلال و حلالش را حرام كردهاندو من شایستهترین فرد برای تغییر دادن (سرنوشت و امور مسلمانان) هستم». (مقتل خوارزمى، ج 1، ص 234)

از این خطبه و یا نامه، علّت قیام سیدالشهدا را میتوان این امر دانست كه حاكمان بنیاُمَیّه (به ویژه یزید) اقدامات ضدّ دینی زیر را مرتكب شدهاند:
الف) فرمانبری از خدا را رها كرده و به اطاعت از شیطان رو
آوردهاند؛
ب) فساد را (در زمین) آشكار كرده
اند؛
ج) حدود الهی را تعطیل
كردهاند؛
د) بیت‌المال را به خود اختصاص داده
اند؛
ﻫ) حرام خدا را حلال
و حلال الهی را حرام كردهاند.

از این رو است كه در زیارات وارد
ه در باره امام حسین (ع) می خوانیم:

«شهادت میدهم كه تو حلال خدا را حلال و حرام خدا را حرام كردی و نماز را بپا داشتی و زكات دادی و امر به معروف و نهی از منكر كردی و (مسلمانان را) با پندو اندرزنیكو، به راه روش خود، فراخواندی». (مفاتیح الجنان، زیارت مطلقة امام حسین، ص779)

5. امام حسین علیه السّلام هنگامى كه رهسپار كربلا بودند در توجیه حركت خویش چنین فرمودند:
آیا نمى‏بینید كه به حقّ عمل نمى‏شود و از باطل دست برنمى‏دارند؟! به طورى كه مؤمن حق دارد كه به مرگ و دیدار خدا مشتاق باشد. به راستى، من چنین مرگى را جز سعادت ندانم و زندگى در كنار ظالمان را جز هلاكت نخوانم» (تحف العقول، ترجمه حسن زاده، ص 427)
بیانی دیگر در مقابل پیشنهاد عبیدالله كه حضرت را بین كشته شدن و بین بیعت كردن با یزید مخیّر
كرده بود، میفرماید: «...هیهاتَ مِنَّا الذِلّة یأبی اللهُ ذلكَ لَنَا وَ رَسُولُهُ وَ المؤمنُونَ ...» (الاحتجاج، ج2، ص99)
و یا فرمود: «هیهاتَ مِنّا اخذ الدنیّة اَبَی
اللهُ ذلك وَ رسولُه ...» (مقتل خوارزمى، ج2، ص5) «از ما دور باد كه پستی را پیشة خود كنیم، (چرا كه) خدا و رسول او از آن ابا دارند». و نیز در جای دیگر فرمود: «مرگ در عزت، بهتر از زندگی در ذلّت است». (مناقب آل‌ابی‌طالب، ج4، ص75)
از مجموع این سخنان، این اهداف را می
توان برداشت كرد:
الف) ترویج حقّ و عمل به آن
ب) نهی از ترویج باطل و بازداشتن
از عمل به آن
ج) عدم پذیرش زندگی ذلّت‌بار و ننگین دنیا و انتخاب زندگی با
سعادت آخرت.


6. امام صادق (ع) در زیارت اربعین، هدف از نهضت حسینی را چنین بیان میفرماید:
حسین بن علی (ع) جان خویش را
در راه تو (خدا) فدا كرد تا بندگانت را از بیخبری و سرگردانی گمراهی نجات دهد». (تهذیب‌الاحكام، ج6، ص126)

از دیدگاه امام صادق (ع)، سیدالشهدا (ع) با نهضت عاشورا، اهداف زیر را تعقیب میكردند:
الف) نجات مسلمانان از بی خبری نسبت به احكام دین و وظایف خویش در
برابر پروردگار
ب) رهایی بندگان خدا از گمراهی با آگاه ساختن آنان به لزوم
پیروی از رهبران واقعی دین


نتیجه


با اندكی دقّت در اهداف استخراج شده از
این بیانات، ملاحظه میشود كه امام (ع) حقیقت قیام خویش را، مبارزه با منكرات فراوان در جامعه اسلامی و تبلیغ و ترویج معروف در بین مسلمانان، اعلام میكنند. بنابراین، فلسفه اصلی و نهایی نهضت حضرت را میتوان در یك هدف جامع و كلّی یعنی «احیای فرهنگ اسلام اصیل و ناب محمدی (ص) و زدودن زنگارهای تحریفو بدعتاز دین جدّشان» خلاصه كرد.
بنابراین امام حسین (ع) برای یاری دین خدا حرکت کرد، نه برای سلطنت و ریاست. همراه آوردن زنان و فرزندان و حتی علی اصغر (ع) شش ماهه، شاهد بر این مدعا است. زیرا کسی که هدفش از جنگ، رسیدن به قدرت باشد، هیچگاه زن و فرزندان را همراه خود نمی آورد.

چارلز دیکنس درباره قیام امام حسین (ع) می گوید: اگر منظور امام حسین (ع) جنگ در راه خواسته های دنیایی خود بود، من نفهمیدم چرا خواهران و زنان و اطفالش به همراه او بودند؟! پس عقل چنین حکم می کند که او فقط به خاطر اسلام فداکاری خویش را انجام داد. (کتاب «درسی که حسین علیه السلام به انسانها آموخت»)

لذا امام حسین (ع) در زمانی قیام نمود که انحراف دستگاه حکومت چند برابر شده بود. از نظر اجتماعى نیز اوضاع بر اثر ظلم و بیدادگرى حاکم، مردم را به ستوه آورده و نارضایتى عمومى بیداد مى کرد. بنابراین یکى از شرایط انقلاب فراهم آمده بود ولى شرط دیگر (که وجود روح حماسه و ایثارگرى است) جز در تعداد اندکی فراهم نبود. بنابراین بر امام لازم بود که از همین مقدار استفاده کند و موقعیت را از دست ندهد. و هر چند در چنان وضعیتى نمى توانست پیروزى نظامى به دست آورد، ولى حرکتى پدید آورد که پایه نظام ستمگر را لرزاند و روح خروش و حماسه را در کالبد مسلمانان و همه آزادى خواهان جهان دمید و آثار بسیار گران بهایى در تاریخ بشر بر جاى گذارد.



لینک مطلب | نظرات : ()

 



مطالب پیشین

آیین خرافی شب اول ماه ربیع الاول
شهادت حضرت امام علی بن موسی الرضا (ع) تسلیت باد
شهادت پیامبر گرامی اسلام (ص) و امام حسن (ع) تسلیت باد
اربعین حسینی تسلیت باد
شهادت زین العابدین حضرت امام سجاد (ع) تسلیت باد
پاسخ به شبهات ماه محرم
لینکهای عاشورایی
عید سعید غدیر خم ، روز اکمال دین و اتمام نعمت مبارک باد
ولادت با سعادت حضرت امام علی النقی الهادی علیه السلام مبارک باد
عید سعید «قربان»، عید اطاعت و تسلیم مبارک باد
روز عرفه، روز نیایش
صلوات روز عرفه
تسبیحات پیامبر اکرم (ص) در روز عرفه
شهادت امام محمد باقر (ع) تسلیت باد
دانلود مجموعه کتب اصول عقائد
شهادت جواد الائمه حضرت امام محمد تقی علیه السلام تسلیت باد
25 ماه ذی القعده، روز دحوالارض
از تو می پرسند...
سالروز ولادت با سعادت حضرت امام رضا (ع) مبارک باد
پرسش و پاسخ در محضر امام رضا علیه السلام 2

 

لینکدونی

 چرا با وجود حضرت علی(ع)، فاطمه زهرا (س) پشت در رفت؟ (-)
 چرا حضرت زهرا (س) شبانه دفن شد؟ (-)
 چرا با وجود حضرت علی(ع)، فاطمه زهرا (س) پشت در رفت؟ (-)
 چرا امیرمؤمنان (علیه السلام) از همسرش دفاع نكرد؟ (-)
 چرا، بنی هاشم و انصار، از حضرت زهرا (س) دفاع نكردند؟ (-)
 آیا فاطمه (سلام الله علیها) از شیخین راضى شد؟ (-)
 آیا تا قبل از سال 71 ، تقویم‌ها در باره حضرت زهرا (س) از كلمه «وفات» استفاده می‌كرده‌اند؟ (-)
 مراد از «ام المؤمنین» در آیه « وَأَزْواجُهُ أُمَّهاتُهُمْ» چیست؟ (-)
 آیا آیه‌اى در شأن عائشه و حفصه نازل شده است؟ (-)
 چرا پیامبر اسلام (ص) با عایشه و حفصه ازدواج كردند ؟ (-)
 آیا عزاداری برای امام حسین (ع) بدعت است؟! (-)
 آیا جریان پایین كشیدن ابوبكر و عمر از منبر ، توسط امام حسن و امام حسین (ع) صحت دارد؟ (-)
 چرا امام حسین (علیه السلام) با این كه می دانست شهید می شود ، اقدام به قیام كرد ؟ (-)
 فلسفه عزاداری برای امام حسین علیه السلام چیست ؟ (-)
 چرا امام حسین علیه السلام در روز عاشورا دعا نفرمودند تا باران ببارد ؟ (-)
 آرشیو لینكدونی

 

صفحات وبلاگ

 



منوی اصلی

صفحه اصلی
پست الكترونیك
تماس با من

 
 

زبانهای دیگر

 

Translate to English ترجمة للغة العربیة P벫thimi n렧juh뮠shqipe Превод на български език Andorra la traducció de la llengua 翻译汉语 Český jazyk překladu Oversæt til dansk Vertaal naar Nederlands Tõlge eesti keeles Filipino na wika upang isalin Suomen kielen käännös Deutsch Übersetzung Μεταφράστε στην Ελληνική Γλώσσα अनुवाद करने के लिए: हिन्दी भाषा Translate a magyar nyelv Translate ke Bahasa Indonesia Traduci in lingua italiana 翻訳する日本語 번역기로 한국어 교재 	Latviešu valodas tulkojumi Lietuvių kalbos vertimo Lingwa Maltija traduzzjoni Języka polskiego tłumaczenia Traduzir para o Portugu고Língua Traducere limba rom⮦#259; Русский перевод Транслате то Сербиан Preklad do slovensk騯 jazyka Prevedi jezik v Sloveniji Traducir al idioma español Översätt till svenska språket แปลภาษาโรมาเนีย Самоанскій мову перекладу Dịch sang ng?gữ Tiếng Việt

 

 

دسته بندی موضوعات

نماز (17)
قرآن (39)
روزه (12)
حدیث (57)
حجاب (2)
محرم (33)
مناظره (39)
مهدویت (17)
پند و اندرز (10)
حکایات پند آموز (25)
پرسش و پاسخ (31)
مناسبتها / عکس (76)
رمضان و شب قدر (17)
علمای بزرگ اسلام (5)
غدیر و مسأله امامت (31)
آداب زندگی اسلامی (16)
پاسخ به برخی شبهات (34)
اخلاق اسلامی (رذایل) (7)
ادعیه / اعمال ویژه مناسبتها (17)
دانلود کتاب و نرم افزار اسلامی (6)
اسلام، علم روز، سخنان دانشمندان (9)
عصمت1 "درباره چهارده معصوم (ع) " (35)
عصمت2 " احادیث چهاده معصوم (ع) " (26)

 
 

سخن منتخب

 

چارلز دیکنز :

 

اگر منظور امام حسین (ع) جنگ در راه خواسته های دنیایی خود بود، من نفهمیدم چرا خواهران و زنان و اطفالش به همراه او بودند؟! پس عقل چنین حکم می کند که او فقط به خاطر اسلام فداکاری خویش را انجام داد.

 

 

 

جستجو گر


 


جستجو در Google

 
 

نظرسنجی

شما بیشتر به دنبال چه مباحثی هستید؟


 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

 
 

لینک دوستان


مؤسسه تحقیقاتی حضرت ولیعصر عج
پایگاه اطلاع رسانی حوزه نت
وهابیت و اسلام
سایت خبری تحلیلی شیعه نیوز
سایت تخصصی نهج البلاغه
سایت مؤسسه بحار
پایگاه اینترنتی احادیث
ساقی
پایگاه تخصصی شیعه شناسی فائزون
مؤسسه قرآن و عترت منهاج
قرآن و عترت
سرزمین عاشقان
شب شکن
دعوت مدارس اهل سنت به مناظره
کلید بهشت
گوهر
ارتباط معنوی با امام زمان (عج)
پاسخگویی به شبهات دینی روز
دفاع از حریم تشیع
اثبات ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام
شیعه اثنی عشر حق روشن است
الفبای شیعه
ساقی کوثر
امام رئوف
ستاد احیای امر به معروف و نهی از منكر شهرستان میبد
او خواهد آمد
آخرین پناه
حدیث 110
دو تایی

 

 

تبلیغات

 

 

 

تبلیغات

 

بانک سخنرانی

شهید

شیخ احمد کافی (ره)

www.bskafi.com

 
 

آمار وبلاگ


بازدید های امروز :
بازدید های دیروز :
كل مطالب :
ایجاد صفحه :
-


 
  

لینک باکس مذهبی

 

 

خبرنامه

برای اطلاع از بروز شدن این وبلاگ ایمیل خود را در خبرنامه  ثبت كنید :

 

 

کپی برداری بلامانع است